Η διατροφολόγος Κυριακή Απέργη μας αναφέρει ποια γλυκαντικά να προτιμούμε για μια ισορροπημένη διατροφή.

Σήμερα, η γλυκιά γεύση κυριαρχεί στα περισσότερα τρόφιμα. Επειδή όμως, είναι ευρέως γνωστό ότι η ζάχαρη έχει συνδεθεί με την εμφάνιση πολλών παθήσεων και η τάση είναι πλέον ο περιορισμός της πρόσληψης ενέργειας, η ανάγκη για τη γλυκιά γεύση ικανοποιείται όλο και περισσότερο με την χρήση τεχνητών γλυκαντικών, ολιγοθερμιδικών ή μη-θερμιδικών.

Μερικά ολιγοθερμιδικά τεχνητά γλυκαντικά (πολυόλες) είναι τα ακόλουθα:

  • ξυλιτόλη
  • μαλτιτόλη
  • σορβιτόλη
  • μαννιτόλη

Στην Ελλάδα, τα πιο συνηθισμένα μη-θερμιδικά γλυκαντικά είναι:

  • ασπαρτάμη
  • ακεσουφλάμη Κ / ακεσουφλαμικό κάλιο
  • κυκλαμικό οξύ
  • ερυθριτόλη
  • σουκραλόζη
  • σακχαρίνη
  • στέβια

Παρά την συνεχή αναθεώρηση των συστάσεων και της επιφύλαξης που επικρατεί, η επίσημη κατεύθυνση όλων των διεθνών οργανισμών υγείας είναι ότι τα τεχνητά γλυκαντικά μπορούν να συμπεριλαμβάνονται σε μια ισορροπημένη διατροφή, αντικαθιστώντας με ασφάλεια τη ζάχαρη, μέχρι ενός ασφαλούς ορίου κατανάλωσης για το κάθε γλυκαντικό, που συνήθως είναι δύσκολο να υπερβεί κανείς.

Ποιοι δεν πρέπει να τα καταναλώνουν;

Παρόλ’ αυτά οι έγκυες, οι θηλάζουσες, καθώς επίσης τα μικρά παιδιά, καλό θα ήταν να αποφεύγουν όσο μπορούν την χρήση τους, όπως επίσης και τα άτομα με φαινυλοκετονουρία που δεν πρέπει να καταναλώνουν ασπαρτάμη.

Κάποιοι ερευνητές πιστεύουν ότι η κατανάλωση μη-θερμιδικών τεχνητών γλυκαντικών μπορεί να οδηγήσει σε τάση για υπερκατανάλωση τροφής, καθώς ο εγκέφαλος μέσω της γεύσης παίρνει σήμα για έλευσης τροφής, αλλά στην πραγματικότητα δεν επέρχεται αντίστοιχη ποσότητα γλυκιάς τροφής- υδατανθράκων. Τα άτομα τείνουν να υπερκαταναλώνουν άλλα τρόφιμα για να καλύψουν αυτό το «θερμιδικό» κενό. Από αυτή την άποψη, το ωμό ανεπεξέργαστο μέλι ή τα άλλα φυσικά γλυκαντικά αποτελούν καλή εναλλακτική.

Η υπερκατανάλωση τεχνητών γλυκαντικών επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις

Η υπερκατανάλωση των τεχνητών γλυκαντικών μπορεί να προκαλέσει ποικίλες γαστρεντερικές διαταραχές, πονοκεφάλους, διαταραχές στην διάθεση, ζαλάδες, κόπωση και άλλα συμπτώματα, ενώ η αύξηση του κινδύνου για εκδήλωση χρόνιων ασθενειών δεν είναι επιβεβαιωμένη στους ανθρώπους, εφόσον τηρείται το όριο ασφαλείας.

Ποιο είναι το πρόβλημα με την κατανάλωση τεχνητών γλυκαντικών;

Το κύριο πρόβλημα της κατανάλωσης των μη-θερμιδικών τεχνητών γλυκαντικών είναι ο εθισμός στη γλυκιά γεύση. Ο εγκέφαλος συνηθίζει τη γλυκιά γεύση και επιζητεί όλο και μεγαλύτερη δόση για να νιώσει ικανοποίηση, επικαλύπτοντας άλλες γεύσεις.

Αρχίστε να επανεκπαιδεύετε την γευστική ικανότητά σας και να εμπλουτίζετε την γευστική παλέτα σας, απολαμβάνοντας τη φυσική γεύση των τροφίμων, χωρίς πρόσθετα γλυκαντικά.

Δοκιμάστε να προσθέσετε άλλες γεύσεις, όπως πικάντικη, ξινή, αλμυρή για να ευχαριστήσετε τον ουρανίσκο σας. Για παράδειγμα, προσθέστε μπαχαρικά όπως:

  • βανίλια, κακάο, καρύδα, γλυκόριζα, μοσχοκάρυδο και κανέλα ή
  • ξύδι μπαλσάμικο για να ενισχύσετε τη γεύση των τροφίμων και των ροφημάτων, έτσι ώστε να χρειάζεται λιγότερη προσθήκη γλυκαντικού.

Προτιμήστε Φυσικά Γλυκαντικά

Ως γλυκαντικό προτιμήστε τα φυσικά θερμιδικά γλυκαντικά σε μικρές ποσότητες, όπως μέλι, χαροπόμελο, μελάσα, ζάχαρη καρύδας, σιρόπι σφενδάμου.

TIP: Σε γλυκά και συνταγές δοκιμάστε να πάρετε τη γλυκιά γεύση προσθέτοντας φρέσκα (μπανάνα) ή αποξηραμένα φρούτα (χουρμάδες), μαρμελάδα μόνο από φρούτα, πολτούς και χυμούς φρούτων (πχ. μήλου).