Οι διαφημίσεις συμπληρωμάτων διατροφής με ισχυρισμούς άκρως δελεαστικούς αυξάνονται διαρκώς, ενώ όλο και περισσότεροι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιήσει ή χρησιμοποιούν συστηματικά ή περιοδικά κάποιο συμπλήρωμα.

Το ερώτημα όμως είναι : πότε πρέπει κάποιος να ξεκινήσει συμπληρώματα και για πόσο;

Η απάντηση δεν είναι τόσο ξεκάθαρη.

Η καθημερινή κάλυψη των αναγκών σε βιταμίνες και μέταλλα είναι απαραίτητη για να λειτουργήσει σωστά το σώμα. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζεται να λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμινών και είναι σε θέση να πάρουν όλες τις βιταμίνες και τα μέταλλα, που χρειάζονται με την κατανάλωση μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής.

Σε αντίθεση με ελλείψεις στοιχειών, όπως ο σίδηρος, D3,  Β12, όπου η διάγνωση είναι σχετικά «εύκολη» μέσω μιας απλής εξέτασης αίματος, τα περισσότερα στοιχεία βρίσκονται σε αυστηρά καθορισμένα όρια στο αίμα, ενώ οι «αποθήκες» τους στο εσωτερικό των κυττάρων και δεν είναι εύκολο να ελεγχθούν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αδυναμία αξιολόγησης των επιπέδων τους στον οργανισμό, ειδικά όταν έχουμε μεταβολή χωρίς όμως ακόμα να υπάρχουν συμπτώματα ή δεν υπάρχουν ειδικά σημεία της έλλειψης. Επιπλέον, οι περισσότερες μελέτες αναφορικά με την χορήγηση συμπληρωμάτων είναι αντιφατικές.

Ωστόσο, όταν κάποιος δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του μόνο από την διατροφή, όπως όταν υπάρχουν αυξημένες απώλειες, αυξημένες απαιτήσεις ή μειωμένη πρόσληψη, τότε αξίζει να επενδύσει σε ένα αξιόπιστο συμπλήρωμα διατροφής. Ο γρήγορος τρόπος ζωής, η ενασχόληση με τον αθλητισμό, μια περιοριστική διατροφή, μια στρεσσογόνος περίοδος, εγκυμοσύνη- θηλασμός ή κάποιες παθήσεις είναι μερικές μόνο από τις καταστάσεις στις οποίες η χορήγηση συμπληρωμάτων θεωρείται βοηθητική, αν όχι απαραίτητη.

Μερικά παραδείγματα είναι τα εξής:

Όλες οι γυναίκες, που σκέφτονται να μείνουν έγκυες πρέπει να έχουν ένα συμπλήρωμα φολικού οξέος, όπως και κάθε έγκυος γυναίκα μέχρι την εβδομάδα 12 της εγκυμοσύνης για την πρόληψη των αλλοιώσεων του νευρικού σωλήνα.

Επίσης, τα μωρά από τη γέννηση έως την ηλικία ενός έτους (συμπεριλαμβανομένων των μωρών που θηλάζουν και των μωρών που τρέφονται με λιγότερο από 500ml ημερησίως βρεφικής φόρμουλας), άτομα που δεν είναι συχνά σε εξωτερικούς χώρους καθώς και άτομα με αυξημένο βάρος ή σκούρο φωτότυπο, πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να λαμβάνουν καθημερινά συμπληρώματα βιταμίνης D, ιδιαίτερα μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου.

Προσοχή χρειάζεται να δοθεί στο ποιος θα μας δώσει ένα συμπλήρωμα διατροφής. Ο γιατρός μπορεί επίσης να συστήσει συμπληρώματα για ιατρική κατάσταση. Για παράδειγμα, μπορεί να σας συνταγογραφηθούν συμπληρώματα σιδήρου για τη θεραπεία της αναιμίας από ανεπάρκεια σιδήρου. Εκτός από αυτά τα συμπληρώματα, πλέον, ακόμα και στα ράφια του σούπερ μάρκετ μπορεί κανείς να έχει πρόσβαση σε συμπληρώματα

διατροφής και βότανα. Καλό θα ήταν να συμβουλευόμαστε πάντα έναν διαιτολόγο διατροφολόγο ώστε να αξιολογήσει την συνήθη διατροφική μας πρόσληψη και βάση αυτής και των εργαστηριακών εξετάσεων να μας συστήσει ένα αξιόπιστο συμπλήρωμα στην σωστή δοσολογία για ένα επαρκές χρονικό διάστημα.

Πολλά συμπληρώματα περιέχουν εκχυλίσματα από βότανα, τα οποία αποτελούν ουσίες με φαρμακευτική δράση, που πιθανόν να δράσουν αρνητικά ή να επιδράσουν με την φαρμακευτική αγωγή. Μην ξεχνάμε ότι ο χαρακτηρισμός «φυτικό» δεν σημαίνει και ακίνδυνο, καθώς τα περισσότερα φάρμακα είναι φυτικής προέλευσης, πχ  η ασπιρίνη. Όσον αφορά τα αναβράζοντα συμπληρώματα που αρέσουν σε πολλούς, καθώς θυμίζουν χυμό, πρέπει να σημειωθεί ότι αποτελούν πηγή νατρίου, με πολλά να περιέχουν έως και μισό γραμμάριο αλάτι ανά δισκίο. Αυτό μπορεί να επιβαρύνει άτομα που πρέπει να ελέγχουν την πρόληψη αλατιού. Επίσης συχνά περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά που σε υπερκατανάλωση μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές σε ευαίσθητα άτομα. Τέλος, πολλά συμπληρώματα κυρίως από μη αξιόπιστες εταιρίες πιθανόν να περιέχουν συστατικά τα οποία όμως δεν αναγράφονται στην ετικέτα τους ή αντιστρόφως να μην περιέχουν τα αναγραφόμενα συστατικά ή στις αναγραφόμενες δοσολογίες.

Τα συμπληρώματα διατροφής, μπορεί να μην αντιμετωπίζονται σαν συνταγογραφούμενα φάρμακα, αλλά μπορεί ακόμα και να βλάψουν. Για παράδειγμα, κάποιες μελέτες έχουν δείξει ότι το υπερβολικό σελήνιο έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2, η υπερβολική πρόσληψη σε βιταμίνη Α  με ηπατική τοξικότητα, το υπερβολικό ασβέστιο ή μεγαδόσεις βιταμίνης C με πέτρες στα νεφρά, η βιταμίνη Β6 με αισθητική περιφερική νευροπάθεια κτλ.

Επομένως η λήψη συμπληρωμάτων έρχεται να συμπληρώσει και όχι να υποκαταστήσει μια προσπάθεια για μια ισορροπημένη διατροφή και σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να θεωρούνται απαραίτητα για να επιτευχθεί βελτίωση στην ποιότητα ζωής.