Όλοι οι Μύθοι και οι Αλήθειες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

Όλοι οι Μύθοι και οι Αλήθειες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 (ΣΔτ2) είναι μία σύνθετη χρόνια ασθένεια που απαιτεί συνεχή φαρμακευτική και διαιτολογική υποστήριξη, με σκοπό το βέλτιστο γλυκαιμικό έλεγχο, με σκοπό την αποφυγή εμφάνισης των σχετιζόμενων μικρο και μακροαγγειακών επιπλοκών και της νευροπάθειας. Ο ΣΔτ2 αποτελεί μια σύγχρονη απειλή για τη δημόσια υγεία αφού ο επιπολασμός του αυξάνεται διαχρονικά σχεδόν επιδημικά, αγγίζοντας σήμερα σχεδόν το 10%, (1-1,5 εκ. Έλληνες έχουν  ΣΔτ2).

Ας δούμε λοιπόν κατά πόσο ισχύουν κάποιες βασικές πεποιθήσεις σχετικά με το Διαβήτη μας.

 

Μύθος: «Δεν πρέπει να τρώω υδατάνθρακες»
Τα δεδομένα είναι ασαφή για την ιδανική πρόσληψη υδατανθράκων για άτομα με ΣΔ2. Ο ισχυρότερος παράγοντας που επηρεάζει τα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης είναι η ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώνεται και η διαθέσιμη ινσουλίνη. Οπότε η σχέση υδατανθράκων-διαθέσιμης ινσουλίνης πρέπει να λαμβάνεται πρωτίστως υπόψη στο σχηματισμό του διατροφικού πλάνου. Σύμφωνα με την τελευταία βιβλιογραφία δίαιτες πλούσιες σε υδατάνθρακες είναι εξίσου αποτελεσματικές με τις χαμηλές σε υδατάνθρακες, οδηγώντας σε σημαντική μείωση του βάρους, της γλυκόζης, της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, και της κακής χοληστερόλης. Είναι πιθανόν ωστόσο να αυξάνουν τα τριγλυκερίδια και να μειώνουν την καλή χοληστερόλη, κάτι που μπορεί ωστόσο να αποφευχθεί αν προτιμηθούν υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη  (ΓΔ)* και πλούσιων σε φυτικές ίνες. Σε κάθε περίπτωση το προφίλ μακροστοιχείων (υδατάνθρακες, πρωτεΐνη, λιπαρά) αποφασίζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή.
 

Μύθος: «Πρέπει να επιλέγω προϊόντα για διαβητικούς»
Ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο για τους ασθενείς με ΣΔτ2 είναι σε γενικές γραμμές το ίδιο με τον υγιή πληθυσμό, δηλαδή χαμηλό σε κορεσμένα λίπη και τρανς λιπαρά οξέα, μέτριο σε ζάχαρη και αλάτι και πλούσιο σε προϊόντα άπαχης πρωτεΐνης, ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά. Καθιερωμένα ‘‘διαβητικά’’ τρόφιμα δεν προσφέρουν κάποιο όφελος. Αντιθέτως, αυξάνουν τη γλυκόζη αίματος εξίσου, είναι συνήθως πιο ακριβά και μπορεί να έχουν καθαρτική επίδραση αν περιέχουν αλκοόλες σακχάρων (μαλτιτόλη, ξυλιτόλη, σορβιτόλη, ισομαλτόλη κ.ά.). Μη ξεχνάτε ότι δεν αυξάνει μόνο η ζάχαρη τη γλυκόζη πλάσματος αλλά και το άμυλο, οπότε την επόμενη φορά που θα αγοράσετε «κουλουράκια ή κριτσίνια χωρίς ζάχαρη» σκεφτείτε ότι και αυτά περιέχουν αλεύρι, άρα δεν είναι τόσο αθώα όσο πιστεύετε.

 

Μύθος: «Η θεραπεία με ινσουλίνη θα κάνει πιο δύσκολη την καθημερινότητα μου»
Η ινσουλίνη είναι απαραίτητη ώστε ο οργανισμός να αξιοποιήσει τα θρεπτικά συστατικά και τη γλυκόζη της τροφής μετατρέποντας την σε ενέργεια. Ανάλογα το στάδιο της νόσου και τη λειτουργικότητα του παγκρέατος καθορίζεται από το θεράποντα ιατρό το αν θα μπει το άτομο σε ινσουλίνη. Αν κριθεί αναγκαίο σημαίνει πως αυτού του είδους η θεραπεία θα βοηθήσει τον ασθενή να νιώσει καλύτερα.

 

Μύθος:  «Δεν πρέπει να τρώω αυγό»
Το αυγό είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, σημαντικά λιπαρά, αμινοξέα, με υψηλή ωστόσο περιεκτικότητα σε χοληστερόλη. Ενώ οι μέχρι τώρα συστάσεις για την κατανάλωση αυγού ήταν <4 τεμάχια/εβδομάδα για ασθενείς με ΣΔ2, μία νέα αξιολόγηση της παραπάνω περιοριστικής σύστασης έδειξε πως η κατανάλωση αυγού, αυτή καθ’ αυτή, δεν αυξάνει τον κίνδυνο για ΣΔ2 και ούτε επιδεινώνει την πορεία του. Ο περιορισμός αφορά διαβητικούς που κάνουν υπέρμετρη κατανάλωση και συνυπάρχουν ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές μαζί με μειωμένη φυσική δραστηριότητα. Μέχρι και 7 αυγά την εβδομάδα μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια από ασθενείς με ΣΔ2 πάντα όμως με την προϋπόθεση ενός υγιεινού τρόπου ζωής συνολικά. Σε κάθε περίπτωση η σύσταση πρέπει να εξατομικεύεται.

Αλήθεια: «Συμπληρώματα ρεσβερατρόλης ρίχνουν το σάκχαρο»
H ρεσβερατρόλη είναι ένα φυτικό συστατικό που βρίσκεται κυρίως στη φλούδα των σταφυλιών και παρουσιάζει υπογλυκαιμική σε δόσεις ≥100mg/ημέρα. Σύμφωνα με τη μετανάλυση στο Nutr Metab (Lond) φάνηκε πως η διαιτητική ρεσβερατρόλη μειώνει τη γλυκόζη νηστείας και τα επίπεδα ινσουλίνης στο πλάσμα καθώς και τη συστολική και διαστολική πίεση σε άτομα με ΣΔτ2.

 


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Introduction. Diabetes Care 2017; 40 (1):S1–S2
  2. Επιδημιολογία: 1970 Μελέτη Β.Καραμάνος, Π.Χριστακόπουλος, 2,7%, 1990 Μελέτη Ν. Κατιλάμπρος Αιγάλεω 4%, Μελέτη Αττική Χ. Πιτσαβος, Δ. Παναγιωτάκος 2002 8% και το 2012, 11%, Μελέτη Λυγουριό Α. Μελιδώνης 8%, Μελέτες Σαλαμίνας Σ. Παππάς, Α. Σωτηρόπουλος, Α. Γκίκας 2002 8.7%, 2006 9.7% και το 2012 11%, Μελέτη ΕΜΕΝΟ Της ΕΔΕ 11% και συνταγογραφικά δεδομένα από ΗΔΙΚΑ 10%
  3. Zhu X et al. Effects of resveratrol on glucose control and insulin sensitivity in subjects with type 2 diabetes: systematic review and meta-analysis; Nutr Metab (Lond) (2017) Sep 22;14:60.
  4. NRW J et al. Egg consumption, cardiovascular diseases and type 2 diabetes.Eur J Clin Nutr. (2017) Sep 27
  5. CH J et al. Impact of High-Carbohydrate Diet on Metabolic Parameters in Patients with Type 2 Diabetes.Nutrients (2017) Mar 24;9(4)
  6. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία
  7. diabetes.org

 

Με τη βοήθεια της Νίκης Παλάζη, τελειόφοιτη φοιτήτρια Διαιτολογίας

Έφη Κολοβέρου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με ειδίκευση στο Διαβήτη, B.Sc., M.MedSci., PhD. Υπεύθυνη Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης και Εκπαίδευσης Nutriclinic